Giriş Sayfası Yap / Sık Kullanılanlara Ekle

Hasta hakları

Tıp hizmetini alan, herhangi bir hastalığında tıbba gereksinim duyan herkes, sorunun ne olduğunu öğrenmeye ve bununla ilgili yapılacak işlemleri bilme hakkına sahiptir. Ayrıca hastalığının ne olduğunun anlaşılabilmesi ve iyileşebilmesi için maksimum hizmeti alabilmelidir. Bunun yanında tedavi yönü olmayan çocuk düşürme, sterilizaston, invitro fertilizasyon, yapay döllenme, organ nakli, ötenazi, yaşam hakkı gibi olgularda ahlaki, etik ve kanuni sorunlar ortaya çıkabilir.

Neden acaba doktor hasta karşısında bu denli kurallara uyumlu ve bu konuda taviz verilemez bir durumda kalmaktadır? Bunun cevabı çok basittir. Çünkü doktor elinde bulundurduğu bilgi/yeti birikimi nedeniyle hastanın vücudunun bütünlüğüne, varlığına müdahale erkini elinde bulundurmaktadır. Yani doktor bilgi ve becerisi ile karşısındaki hastanın problemini çözme becerisini hasta-nın vücudu üzerinde ya da direkt vücuduna etkileyecek müdahaleler yapacaktır ve doğa ile birlikte kişinin doğal yapısı üzerinde değişiklik yapabilme durumunda olan ikinci kurumdur. Bu da çok büyük güç olabilen doktorun kontrolünü ve kuralllar dışına çıkarak subjektif doğrular adına hastaya bir zarar verebilme olasılığının önlenmesini gerektirmektedir.

Bu nedenledir ki hasta hakları, tıbbi uygulamada kuralları çok detaylı düzenlenmiş, tarihin her aşamasında farklı farklı da olsa tartışma konusu olmuş metinler konumunu taşımaktadır. Bundan dolayı uluslar arası bildirgelerde kabul edilmiş maddelerin birçoğu temel insan hakları başlıklarına benzemektedir. Bu noktada hasta hakları hastanın varlığına ile başlayan, kendi yaşamı ve vücut bü-tünlüğü hakkında eksiksiz bilgilendirilerek özgür ve ulaşılabilen en doğru kararları almasını sağla-yacak olan davranış biçimini belirleyen bir hukuksal ve ahlaksal ilkeler bütünü olarak karşımıza çık-maktadır.

Bugün artık yüzyıllar önceki hekim hasta ilişkileri yoktur. Bu açıdan da, kişisel güvenliğin ve teslimiyetin huzuru hasta için temel olmaktan çıkmıştır. Günümüzde gelişmiş teknoloji, sağlık ala-nındaki eşitsiz kaynak/hizmet dağılımı ve maliyet/yarar hesapları, hekimlik pratiğini tıbbi bilgiden daha fazla etkilemekte ve temel kriter hekimin kişisel becerileri yerine teşhiste kullanılan mekanik araçların gelişmişliği almaktadır.

Dünyada hasta hakları ile ilgili ilk uluslar arası belge, 1981 yılında Lizbon'da yayımlanmıştır. I.Dünya Tabibleri Birliği Hasta Hakları Bildirgesi adındaki belge daha sonra geliştirilerek geniş-letilmiştir. Bu metinde II.Avrupa Hasta Hakları Geliştirmesi Bildirgesi adıyla 1994 yılında Amsterdam'da yayımlanmıştır

Bir Sağlık Kuruluşuna, sağlık hizmeti almak için başvuran herkesin;

1. Hizmetten genel olarak faydalanma:
Adalet ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde sağlıklı yaşamanın teşvik edilmesine yönelik faaliyetler ve koruyucu sağlık hizmetlerinden faydalanmaya,

2. Eşitlik içinde hizmete ulaşma:
Irk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, ekonomik ve sosyal durumları dik-kate alınmadan hizmet almaya,

3. Bilgilendirme:
Her türlü hizmet ve imkanın neler olduğunu öğrenmeye,

4. Kuruluşu seçme ve değiştirme:
Sağlık kuruluşunu seçme ve değiştirmeye ve seçtiği sağlık kuruluşunda verilen sağlık hizmet-lerinden faydalanmaya,

5. Personeli tanıma, seçme ve değiştirme:
Sağlık hizmeti verecek ve vermekte olan tabiplerin ve diğer personelin kimliklerini, görev ve un-vanlarını öğrenmeye, seçme ve değiştirmeye,

6. Bilgi İsteme:
Sağlık durumu ile ilgili her türlü bilgiyi sözlü veya yazılı olarak istemeye,

7. Mahremiyet:
Gizliliğe uygun olan bir ortamda her türlü sağlık hizmetini almaya,

8. Rıza ve İzin:
Tıbbi müdahalelerde rızanın alınmasına ve rıza çerçevesinde hizmetten faydalanmaya,

9. Reddetme ve durdurma:
Tedaviyi reddetmeye ve durdurulmasını istemeye,

10. Güvenlik:
Sağlık hizmetini güvenli bir ortamda almaya,

11. Dini vecibelerini yerine getirebilme:
Kuruluşun imkanları ölçüsünde ve idarece alınan tedbirler çerçevesinde, dini vecibelerini yerine getirmeye,

12. Saygınlık görme:
Saygı, itina ve ihtimam gösterilerek, güleryüzlü, nazik, şefkatli sağlık hizmeti almaya,

13. Rahatlık:
Her türlü hijyenik şartlar sağlanmış, gürültülü ve rahatsız edici bütün etkenler giderilmiş bir ortamda sağlık hizmeti almaya,

14. Ziyaret:
Kurum ve kuruluşlarca belirlenen usül ve esaslara uygun olarak ziyaretçi kabul etmeye,

15. Refakatçi bulundurma:
Mevzuatın, sağlık kurum ve kuruluşlarının imkanları ölçüsünde ve tabibin uygun görmesi duru-munda refakatçi bulundurmayı istemeye,

16. Müracaat, şikayet ve dava hakkı:
Haklarının ihlali halinde, mevzuat çerçevesinde her türle başvuru, şikayet ve dava hakkını-kullanmaya,

17. Sürekli hizmet:
Gerektiği sürece. sağlık hizmetlerinden yararlanmaya, HAKKI VARDIR.




| 2485 Kez okundu
| Arkadaşına Gönder | Sayfayı Yazdır | <<< Geri Dön